|
YANGIN SÖNDÜRME PRENSİPLERİ :
Yangın söndürmede temel prensip, yangının klasik tanımı yapılırken,
belirtilen ve yanma şartı için geçerli olan üç unsurdan birinin ( Isı
veya Oksijenin veya Yanan Maddenin herhangi birisinin ) ortadan
kaldırılması yada Yanan Madde ile havadaki Oksijen arasındaki kimyasal
zincir reaksiyonunun kırılması gerekir.
Bu tanımlama ile, yangın söndürme prensipleri 4 grupta incelenir.
1- SOĞUTARAK SÖNDÜRME ( Isının Düşürülmesi ) :
Yanma esnasında, yanan maddenin ısısı azaltılır ve yanma derecesinin
altına düşürülürse yanma durur. Soğutarak söndürme iki şekilde
uygulanır ;
- SU İLE SOĞUTARAK SÖNDÜRME
- YANAN MADDEYİ DAĞITARAK SÖNDÜRME
- Burada amaç, yangın nedeni olan yüksek ısıyı bölmek ve ısıyı
düşürmektir.
- Su ile soğutarak söndürmenin temeli, yanan maddenin soğutulmasına ve
açığa çıkan yanıcı buhar ve gazların azaltılması ve durdurulmasına
dayanır.
- Su ile soğutarak söndürme işleminde, özellikle geniş açılı sprey
şeklinde püskürtme nozulları kullanılır ve bu püskürtme nozulları
vasıtası ile, su buharı oluşturulur ve kısmen boğma etkisi meydana
gelir.
- Soğutma yolu ile söndürmede kullanılan maddelerin, söndürmedeki
etkinliği, bu maddelerin, özgül ısıları, gizli buharlaşma ısıları ve
kaynama noktalarına bağlıdır.
- Suyun, spesifik ısısı ve buharlaşma gizli ısısı yüksek olduğu için,
iyi ve etkili söndürme özelliği gösterir.
- Bunun yanında Karbondioksit Gazı, Halojenlendirilmiş Hidrokarbonlu
söndürme gazları, Köpük konsantrasyonları, söndürmede soğutma etkisi
gösterirler.
2- HAVADAKİ OKSİJEN İLE İRTİBATI KESEREK
SÖNDÜRME : Havadaki oksijen ile irtibatı keserek söndürme iki
şekilde uygulanabilir ;
ÖRTME : Katı maddeler ( halı, kilim, battaniye, kum, toprak, v.s. )
kullanılarak veya kimyasal bileşikler ( Köpük konsantrasyonları veya
Kuru Kimyevi Tozlar ) kullanılarak, Yanan Maddenin, Oksijen ile teması
kesilir.
BOĞMA : Bu yöntem, özellikle kapalı veya kolaylıkla kapalı hale
getirilebilecek yerlerdeki yangınlarda kullanılır. Hava sirkülasyonuna
yol açabilecek bütün açıklıklar kapatılır ve Oksijen yenilenememe
nedeni ile yangın kendiliğinden söner.
3- YANICI MADDEYİ ORTADAN KALDIRARAK SÖNDÜRME :
Yanıcı maddeyi ortadan kaldırmak sureti ile söndürmede, ya
bizzat yanıcı madde ortadan kaldırılır yada madde ısıdan korunur veya
ayrılır.
4- KİMYASAL REAKSİYONUN KIRILMASI İLE SÖNDÜRME :
Yanma Bölgesi içerisinde, ortamda mevcut oksijen
konsantrasyonunu bozmak üzere, yanma bölgesine bir takım kimyasal
maddeler ( Karbondioksit, Nitrojen veya Halon Alternatifi Gazlar )
boşaltmak veya Yanma bölgesinde bu nev-i, kimyasal gazları patlatmak
sureti ile havanın içerisinde bulunan Oksijen ile Yanan Madde
arasındaki kimyasal zincir reaksiyonu bozularak yangın
söndürülebilinir.
|